ZEKA ve ZEKA TESTLERİ

Zeka Testi

Zeka testi,  Stanford Binet zeka testi Alfred Binet tarafından Fransa ‘da oluşturulmuştur. Test zeka testidir. Zeka günümüzde içerisine birçok faktörü alan bir kavram haline gelmiştir. Ve tanımı oldukça genişlemiştir. Artık günümüzde kişinin kavram bilgisi ve algılama kapasitesi ile somut, soyut bütün nesneler arasında bağ kurma, ilişkilendirme, mukayese etme, soyut düşünme ve tüm bu fonksiyonları uyumlu bir şekilde bir amaç uğrunda yönlendirme kapasitesine zeka denilmektedir. Görüldüğü üzere zeka kavramının içine birçok faktör girmektedir.

Teker teker incelendiğinde tüm bu boyutlar kişinin öncelikle kişisel hayatında, doğumundan itibaren öz bakım becerileri, sosyal becerileri, dil becerileri, ince ve kaba kas becerileri gibi tüm gelişim alanlarında etkili olmaktadır.

Zeka kapasitesinde ve gelişiminde sıkıntı yaşayan bireyler bu saydığımız bireysel gelişim alanlarında da özellikle 0-6 yaş civarında sorunlar yaşayabilmektedir. Bu yüzdendir ki gelişim sorunu yaşayan bireylere aynı zamanda zeka testi de yapılmaktadır. Ancak bunlardan yola çıkılarak gelişim geriliğinin tek sebebi zeka olarak algılanmamalıdır. Genetik faktörler beyin hasarları, doğum öncesi ve sonrasında yaşanan problemler, uyaran eksiklikleri, hamilelikte madde kullanımı gibi birçok faktör bu alanlarda gelişim geriliklerine sebep olabilmektedir.

Öte yandan yine eğitim hayatındaki başarısızlıkların ardında da yine zeka ile ilgili gerilikler yatabilmektedir. Özellikle zor öğrenen veya dikkat problemi yaşayan çocuklara zeka testi yaptırılması önerilmektedir. Bu çocuklar üzerinde yoğun baskı bulunmaktadır. Ancak unutulmamalıdır ki her ne kadar geliştirilebilse de zeka kapasitesi başarıda önemli bir etkendir. Bu sebeple ders başarısı, öğrenme hızı, dikkat problemi, algılama sorunları, muhakeme yeteneğinde sorunlar gibi durumlar gözlemlendiğinde bir zeka testine başvurmakta fayda vardır.

Kişinin iş hayatında ve sosyal hayatında zeka faktörü önemli bir belirleyicidir. Kısacası zeka içerdiği kavramların genişlemesiyle yani birçok kavramın zeka ile anılmasının ardından kişinin tüm yaşamında belirleyici bir etken haline gelmiştir.                         Zeka elle tutulur bir şey değildir. Veya kan tahlili, emar gibi araçlarla ölçülebilen bir olgu değildir. Bu sebeple ortaya zeka testleri çıkmıştır. Zeka testleri bireyin kavram bilgisi, hafıza, görsel algı, görsel dikkat , görsel hafıza, işitsel algı, işitsel hafıza, işitsel dikkat, muhakeme yeteneği, gibi birçok yetenek alanlarının testlere tabi tutulup, ortaya çıkan sonucun istatiksel bilgilere dayanarak bir puana dönüştürülmesiyle ortaya çıkmıştır.

Psikologlar tarih boyunca zeka testlerini ortaya koymak için yoğun çaba sarf etmişlerdir. Gelişen teknoloji ve artan uyaran zenginliği ile her devrin çocuklarının zeka gelişim hızı ve zeka kapasitesi standartları farklılaşmaktadır. Bu sebeple de zeka testleri de sürekli olarak yenilenmektedir.

Ülkemizde Amerika’da ve Avrupa’da oluşturulan zeka testleri Türkçe’ye ve Türk kültürüne çevrilerek kullanılmaktadır. Bunlardan en sık kullanılanlar, Stanford Binet zeka testi ve WISC-R zeka testidir. Stanford Binet zeka Testi Türkçe’ye Refia Şemin tarafından uyarlanmıştır. Test iki yaşında ki çocuklardan yetişkin bireylere kadar uygulanabilmektedir. Her yaşın kendine göre başlama noktası ve soruları vardır. Yani iki yaş çocuğu ile beş yaş çocuğu aynı noktadan başlamaz. Test özellikle iki ve altı yaş arasındaki çocuklar için kullanılmaktadır. Çünkü şu an için bu yaş döneminde uygulanabilen en geçerli testlerden biridir. Altı yaş üzeri çocuklar için daha güvenilir sonuçlar vermesi sayesinde WISC-R zeka testi önerilmektedir.

 

Yakaza Psikoloji - 0216 330 8017